Nấm da và những điều cần biết

Bệnh nấm da là gì?

  • Nấm da đã trở thành một trong những vấn đề sức khỏe da phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là các bệnh do vi nấm sợi tơ (dermatophytes), vi nấm hạt men (candida) và lang ben do Malassezia sp. gây ra. Theo số liệu y tế, tỷ lệ mắc nấm da tại Việt Nam ngày càng gia tăng, tạo nên một thách thức đối với người dân và hệ thống chăm sóc sức khỏe.
  • Nấm da do vi nấm sợi tơ xâm nhập và nhân lên ở trong các tổ chức sừng như lông, tóc, da và móng, ở các vị trí như mặt, thân mình, bẹn, bàn tay, bàn chân… Các triệu chứng như da đỏ, ngứa, bong tróc thường gây ra sự không thoải mái và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Nấm da do vi nấm hạt men cũng là vấn đề phổ biến, thường thấy ở các vùng ẩm ướt như kẽ ngón tay, ngón chân, nếp lằn dưới vú, mông, nách, bẹn, khoeo. Sự phát triển quá mức của Candida có thể gây ra các triệu chứng như mảng ban đỏ rõ rệt, đôi khi trợt thường đi kèm mụn mủ vệ tinh. Lang ben, dù không nguy hiểm nhưng vẫn gây phiền toái về mặt thẩm mỹ. Nấm tại ra các dát tròn màu nâu, vàng hoặc hồng, kèm vảy da mỏng thường xuất hiện ở vùng thân bên trên, vai, đôi khi ở mặt. Các vùng da này có thể ngứa nhẹ khi đổ mồ hôi.
  • Nhìn chung, vi nấm sợi tơ, vi nấm hạt men và Malassezia sp. là các nhiễm nấm ảnh hưởng đến da theo cách khác nhau. Chẩn đoán và điều trị đúng cách là rất quan trọng để quản lý hiệu quả các nhiễm nấm này và ngăn ngừa sự lây lan hoặc tái phát, cũng như cải thiện về mặt thẩm mỹ va chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Vì sao nấm da lại phổ biến?

Nấm da phổ biến tại nước ta do sự kết hợp của nhiều yếu tố. Khí hậu ẩm ướt và độ ẩm cao, đặc biệt là trong mùa mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm sinh sôi và lan truyền. Bên cạnh đó, cách điều kiện thuận lợi để nấm phát triển như vệ sinh không đúng cách, da thường xuyên bị ẩm ướt, mặc quần áo, giày vớ bó sát, dùng chung đồ đạc với nguời bị nhiễm bệnh hoặc tiếp xúc với những nơi có nhiều nấm nhưng bể bơi, bể tắm công cộng, hoặc do sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch, thuốc tránh thai…

Tóm lại, yếu tố môi trường, khí hậu và chăm sóc da sai cách là tăng tỉ lệ nhiễm nấm hiện nay.

 Các bệnh nấm da thường gặp

Các bệnh nấm da thường gặp đó là:

Bệnh lang ben

Bệnh lang ben thường do vi nấm Malassezia furfur gây ra. Vi nấm này tồn tại cộng sinh trên da và ở dạng men. Khi gặp điều kiện thuận lợi như suy dinh dưỡng, tăng tiết mồ hôi, thuốc tránh thai, thuốc ức chế miễn dịch tại chỗ hoặc toàn than; hoặc do khí hậu nóng ẩm, điều kiện vệ sinh kém thì vi nấm chuyển sang dạng sợi và gây bệnh. Tổn thương của bệnh lang ben chủ yếu xuất hiện ở than trên và vai; ít gặp hơn ở mặt, da đầu, khoeo, bẹn; thường xếp thành từng đám, có vảy mịn. Vùng da bị bệnh đổi màu nâu, vàng, hồng, phụ thuộc vào sắc tố da, sự tiếp xúc ánh sáng mặt trời và mức độ bệnh.

Nấm da thân

  • Bệnh lây nhiễm bệnh tiếp xúc với các vảy da có mang bào tử nấm từ người bệnh, đặc biệt trong môi trường sống tập thể thiếu vệ sinh và khí hậu nóng ẩm.
  • Nấm da vùng thân có vùng thương tổn phẳng với mụn nước tróc vảy, bờ nổi gồ lan dần theo hướng ly tâm, dần dần có thể có các sẩn đỏ hoặc mụn nước. Vùng trung tâm chuyển màu nâu hoặc giảm sắc tố và ít vảy. Tổn thương có thể lan rộng, ngứa ít hoặc không triệu chứng.

Nấm kẽ chân hay còn gọi là bệnh nước ăn chân

  • Nguyên nhân gây ra nấm kẽ chủ yếu là bởi những loại nấm được sinh ra từ những vùng kẽ không được vệ sinh sạch sẽ với tác nhân gây bệnh thường gặp là Epidermophyton Floccosum, Trichophyton Mentagrophytes hay Trichophyton Rubrum.
  • Nấm kẽ tuy không phải là bệnh ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ nhưng lại gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như ban đỏ, bong vảy da, nứt, và chảy nước vùng kẽ; kèm bội nhiễm vi khuẩn; ngứa; có thể lan lên mu chân.

Nấm móng

Nấm móng phần lớn do vi nấm sợi tơ, dưới 10% do vi nấm hạt men hoắc nấm không phải vi nấm sợi tơ gây nên. Nấm móng chân hay gặp hơn nấm móng tay, có thể 1 hoặc nhiều móng, một bên hoặc cả 2 bên. Khi bị bệnh, móng sẽ mất màu bóng, bản móng trở nên trắng hoặc vàng, mặt móng lỗ chỗ hoặc thành rãnh, dưới rãnh có chất bột vụn, móng dễ gãy hoặc ly tách móng.

Nấm da đầu

Nấm da đầu hay gặp ở trẻ nhỏ, có thể nhẹ tương tự như viêm da dầu đến phản ứng mụn mủ nặng nề kèm rụng tóc (còn gọi là rụng tóc tầng ong). Một số bệnh nhân có thể kèm theo biểu hiện toàn thân, mệt mỏi, nổi hạch. Nếu được điều trị sớm, tóc vùng tổn thươn có thể mọc trở lại; ngược lại sẽ để sẹo và rụng tóc vĩnh viễn

Con đường lây nhiễm nấm da

Lây nhiễm nấm da là quá trình mà nấm da chuyển từ nguồn bệnh (người nhiễm bệnh, động vật nhiễm bệnh hoặc môi trường) sang một người hoặc một đối tượng khác. Điều này xảy ra khi nấm da tạo ra môi trường thích hợp để phát triển và lan truyền trên da hoặc trong môi trường. Con đường lây nhiễm nấm da có thể thông qua nhiều cách khác nhau, bao gồm:

  1. Tiếp xúc trực tiếp da với da: Khi da của người tiếp xúc trực tiếp với da của người hoặc động vật nhiễm nấm, có thể dẫn đến truyền nhiễm nấm
  2. Chia sẻ vật dụng cá nhân: Sử dụng chung khăn, giày dép, áo quần hoặc các vật dụng khác với người nhiễm nấm có thể gây lây nhiễm.
  3. Tiếp xúc với môi trường nhiễm nấm: Nếu môi trường có nấm (chẳng hạn như phòng tắm chung, phòng thể dục hoặc các khu vực ẩm ướt), tiếp xúc da với môi trường này có thể dẫn đến lây nhiễm nấm.
  4. Lây truyền từ động vật sang người: Động vật nhiễm nấm có thể chuyển nấm sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp, sử dụng chung đồ đạc hoặc tiếp xúc với môi trường mà động vật nhiễm nấm đã tiếp xúc.

Khi bị nấm da bạn cần phải làm gì?

Các phương pháp điều trị cho nấm da thường nhằm vào việc loại bỏ nấm và làm dịu triệu chứng. Tùy vào tác nhân gây bệnh, thể lâm sàng, bác sĩ da liễu sẽ có phương pháp điều trị phù hợp như thuốc thoa tại chỗ, thuốc uống, dầu gội, sữa tắm có hoạt tính kháng nấm. Ngay khi nhân thấy bất kỳ dấu hiệu trên da như những gì đã được liệt kê, bạn hãy tìm đến các bác sĩ da liễu để được  hthăm khám và sử dụng thuốc đúng cách. Không nên tự ý mua thuốc về bôi hoặc uống, trong trường hợp xấu nhất chỉ khiến bệnh ngày càng nặng hơn.

Bên cạnh đó, để phòng ngừa hoặc làm giảm nguy cơ tái phát bệnh nấm kẽ chân, các bạn cần lưu ý những điều sau:

  • Luôn giữ da sạch sẽ, khô thoáng đặc biệt sau tiếp xúc với nguồn nước bẩn
  • Lựa chọn trang phục thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt.
  • Tránh sử dụng chung vật dụng như khăn tắm, quần áo, giày, tất, vật dụng làm móng… với người khác
  • Không nên sử dụng các bể bơi hoặc bồn tắm công cộng, nơi mà nấm có thể lây lan dễ dàng qua tiếp xúc với nước chung và môi trường ẩm ướt.
  • Tránh động vật nhiễm bệnh: nhiễm trùng thường trông giống như một mảng da nơi thiếu lông. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bạn có thể không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh. Yêu cầu bác sĩ thú y của bạn kiểm tra vật nuôi
  • Tăng cường miễn dịch: Ăn uống cân đối, tập thể dục và đủ giấc ngủ.

Nếu chưa tìm được địa chỉ thăm khám các bệnh về da liễu uy tín, bạn hãy tìm đến phòng khám da liễu Bác sĩ Uyên để trải nghiệm dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao của phòng khám. Bạn sẽ được tư vấn bởi đội ngũ y bác sĩ đầu ngành chuyên khoa da liễu, cùng với những phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại, nhất định sẽ làm hài lòng quý khách hàng